Ulica w Krakowie otrzyma imię Dawida Kurzmanna.

Pisaliśmy już o naszych staraniach, by upamiętnić dzieci i opiekunów z żydowskiego sierocińca w krakowskim getcie. Więcej przeczytacie w tym artykule. Udało nam się jednak zrobić coś jeszcze - przekonaliśmy Radę Miasta, by jedna z krakowskich ulic nosiła imię Dawida Kurzmanna, opiekuna sierocińca. Poniżej znajdziecie naszą relację z tego wydarzenia. Zapraszamy do lektury! 

Kim był Dawid Alter Kurzmann?

Dawid Kurzmann (w środku, z brodą) z dziećmi z krakowskiego żydowskiego sierocińca.

Dawid Alter Kurzmann urodził się 25 maja 1865 roku w Rzeszowie. Zginął, zamordowany w obozie zagłady w Bełżcu, 29 października 1942 roku. Z Krakowem związał się w 1887 roku. Prowadził dobrze prosperującą firmę i dużą część dochodów przeznaczał na cele charytatywne. Mieszkał wtedy z rodziną przy ulicy Mostowej 10. Znano go też ze wsparcia dla żydowskiego sierocińca (Zakładu Sierot Żydowskich) przy ulicy Dietla 64. Najpierw był jego głównym darczyńcą, a od 1918 roku zajmował się finansami placówki. Pod jego opieką sierociniec uchodził za jeden z najlepszych w Polsce. Po wybuchu II wojny światowej Kurzmann skupił się na ratowaniu sierocińca i jego podopiecznych. Nie przestał nawet wtedy, gdy w 1941 roku przeniesiono placówkę do getta. 28 października 1942 roku sierociniec brutalnie zlikwidowano. Ponad 200 dzieci wraz z opiekunami, którzy nie chcieli ich opuścić, zamordowano w obozie zagłady w Bełżcu.

Decyzja Walkative o uhonorowaniu Dawida Kurzmanna i sierocińca

W 2017 roku krakowski zespół Walkative! zaczął działania na rzecz upamiętnienia Dawida Kurzmanna. Świętowaliśmy wtedy 10-lecie i chcieliśmy podziękować Krakowowi - miastu, które jest jednocześnie naszą pracą i pasją. Postanowiliśmy upamiętnić sierociniec z czasów getta, umieszczając tablicę pamiątkową w jego ostatniej siedzibie przy ul. Józefińskiej 41. Następny krok to uhonorowanie Dawida Kurzmanna, opiekuna sierocińca, poprzez nadanie jego imienia jednej z krakowskich ulic.

Połączyliśmy siły z Grzegorzem Siworem, autorem książki o Dawidzie Kurzmannie pt. „Enoszijut. Opowieść o Dawidzie Kurzmannie”, który już wcześniej działał w tej sprawie. Przewodnicy i przewodniczki Walkative! zbierali podpisy pod petycją - udało się zebrać ich setki. Inicjatywę poparły też Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie, Żydowskie Muzeum Galicja oraz Jewish Community Centre (JCC) Kraków. Lokalizację ulicy wybrano przy dużym wsparciu Urzędu Miasta Krakowa. Później projekt pozytywnie zaopiniowała Rada Dzielnicy VIII Dębniki, na terenie której znajduje się ulica. 

Alicja Zioło, koordynatorka projektu, zbiera podpisy pod petycją o nadanie jednej z krakowskich ulic imienia Dawida Kurzmanna.

Ostatni krok

8 maja 2019 roku, podczas uroczystego posiedzenia, Rada Miasta Krakowa zgodziła się, by jedną z nowych ulic nazwać imieniem Dawida Kurzmanna. Inicjatywę przewodników Walkative! przedstawił Radzie Rafał Komarewicz z Klubu Przyjazny Kraków. Poparli ją wszyscy radni obecni na sali.

Tablica pokazująca wyniki głosowania radnych.

„Dawid Kurzmann był krakowianinem, Żydem, dobrze prosperującym przedsiębiorcą, nauczycielem, opiekunem. Historia postawiła go przed niewyobrażalnymi wyborami. W obliczu tych wyborów nie miało już znaczenia, czy był krakowianinem, Żydem czy przedsiębiorcą. Dziś upamiętniamy człowieka, który na te wybory zareagował dokładnie tak, jak powinien zareagować dobry człowiek” - powiedziała Małgorzata Fus w swoim wystąpieniu przed Radą Miasta Krakowa.

Małgorzata Fus, członkini zarządu Walkative!, podczas wystąpienia przed Radą Miasta Krakowa.

Wizyta Marcela Kurzmanna w Krakowie

W 2019 roku do Krakowa przyjechał Marcel Kurzmann, wnuk Dawida. Mieliśmy zaszczyt oprowadzić go wraz z synami i pokazać im tablicę pamiątkową. Wspólnie odwiedziliśmy też miejsce, w którym ma powstać ulica nazwana na cześć jego dziadka.

Marcel Kurzmann, wnuk Dawida Kurzmanna, przy tablicy pamiątkowej Walkative! w miejscu dawnego sierocińca.

Marcel Kurzmann w miejscu przyszłej ulicy, nazwanej imieniem jego dziadka, Dawida Kurzmanna.