Polska Wspaniała Szóstka - kto właściwie przynosi u nas prezenty?

Święta zbliżają się wielkimi krokami. To idealny moment, by poruszyć ważną kwestię prezentów i wyjaśnić, kto tak naprawdę przynosi je w Polsce. Gotowi na spotkanie z naszą Wspaniałą Szóstką?

Stary, dobry Święty Mikołaj

Zacznijmy od postaci, którą znacie najlepiej. To stary, dobry Święty Mikołaj. Pomagają mu oczywiście inne magiczne stworzenia. Wierzymy, że to elfy zbierają listy pisane przez dzieci. Wystarczy zostawić taki list na parapecie, a w mgnieniu oka znika bez śladu! Tu jednak czeka nas pierwsza niespodzianka. W Polsce Mikołaj przychodzi nieco wcześniej - 6 grudnia. Ten dzień nazywamy Mikołajkami. Kościół wspomina wtedy św. Mikołaja z Miry, biskupa żyjącego na przełomie III i IV wieku. To właśnie on dał początek legendzie o Świętym Mikołaju.

XIII-wieczny wizerunek św. Mikołaja z Klasztoru Świętej Katarzyny na Synaju

Podobno rozdał ubogim cały majątek odziedziczony po rodzicach. Według legend potajemnie podrzucał też potrzebującym prezenty. Z czasem te opowieści ukształtowały wizerunek, który znamy do dziś. Dużą rolę odegrała w tym również tradycja holenderska oraz reklamy Coca-Coli. Współczesny Mikołaj to tęgi, radosny staruszek z białą brodą i w okularach. Nosi czerwony strój obszyty białym futrem, a na plecach dźwiga wielki worek pełen prezentów.

W Polsce Święty Mikołaj odwiedza dzieci w wigilię swoich imienin, zostawiając prezenty pod poduszką lub łóżkiem. Imieniny są u nas bardzo popularne! To jednak nie koniec jego obowiązków. Po tej pracowitej nocy, 6 grudnia Mikołaj odwiedza przedszkola i szkoły podstawowe. Sądząc po starych zdjęciach zapłakanych maluchów na jego kolanach, bywa to dość stresujące przeżycie...

Wyjątkowa polska szóstka!

Mikołajki to jednak tylko rozgrzewka. Prawdziwe emocje zaczynają się później! W Wigilię do akcji wkracza cała drużyna magicznych postaci. W Polsce prezenty dostajemy właśnie w Wigilię, a nie w Boże Narodzenie.

To, kto przyniesie ci prezenty, zależy od regionu. Dzieci na zachodzie Polski od dawna wyprzedzają Davida Bowiego - tam upominki od wieków rozdaje Gwiazdor! Ta postać wywodzi się z dawnych grup kolędników, którzy chodzili po domach ze świątecznymi pieśniami. Jeden z nich zawsze niósł kij z gwiazdą na szczycie i stąd wzięła się ta nazwa. Tradycyjny Gwiazdor nosi kożuch i futrzaną czapkę, a jego twarz ukrywa maska lub warstwa sadzy. 

W moim domu zawsze czekało się na Gwiazdkę. To ona obdarowuje grzeczne dzieci na południu Polski. Dlaczego akurat Gwiazdka? Przecież to pierwszej gwiazdki na niebie wypatrujemy, by rozpocząć wigilijną kolację. To za nią podążali też Trzej Królowie do Betlejem.

Moja mama pochodzi z centralnej Polski. Czasami powtarzała, że jeśli nie będziemy grzeczni, nie odwiedzi nas Aniołek. Ta postać również wywodzi się z grup kolędniczych. W okresie świątecznym wciąż można spotkać kolędników w wielu regionach kraju, zwłaszcza w mniejszych miastach i na wsiach.

Zarówno Gwiazdka, jak i Aniołek działają niepostrzeżenie. Są niewidoczni dla dzieci i potajemnie zostawiają prezenty pod choinką.

Jeśli spędzicie kiedyś święta na Śląsku, może Was zaskoczyć lokalna tradycja - prezenty przynosi tam samo Dzieciątko. Z kolei na drugim końcu Polski, przy granicy z Białorusią, dary rozdaje czasem Dziadek Mróz.

Co ciekawe, w dawnych pogańskich wierzeniach był to dość przerażający bohater. Porywał dzieci, zamrażał ludzi i żądał prezentów od zdesperowanych rodziców, którzy chcieli odzyskać swoje pociechy. Z czasem jednak przeszedł przemianę. Dziś to łagodny staruszek, któremu często pomaga wnuczka - Śnieżynka.

Dziadek Mróz wywodzi się z kultury rosyjskiej, a do wschodniej Polski przeniknął w czasach komunizmu. Ówczesna propaganda próbowała nawet zastąpić nim Świętego Mikołaja. Władze narzucały wizyty Dziadka Mroza w szkołach i przedszkolach. Miało to budować iluzję kulturowej więzi ze Związkiem Radzieckim. 

Policzmy. Mamy już pięć postaci. Zostały nam jeszcze krasnale. To właśnie one przynoszą prezenty dzieciom w rejonach przy granicy z Ukrainą.  

Sposób na niegrzeczne dzieci! 

Na koniec warto wspomnieć o jeszcze jednej tradycji. W Polsce mamy sprawdzony sposób na niegrzeczne dzieci! Jeśli maluchy źle się zachowują, świąteczny gość - niezależnie czy to Mikołaj, czy Gwiazdor - przynosi im rózgę. Lepiej więc mieć się na baczności i być grzecznym!

Jak widać, w Polsce naprawdę warto być grzecznym dzieckiem. Nie dość, że prezenty przynoszą tak niezwykłe postacie, to jeszcze dostaje się je dwa razy! Zapytajcie tylko polskich rodziców, co o tym myślą! 😉

Gosia